Türk Silahl? Kuvetlerinde Disiplin Suç ve Cezalar? ve Yarg? Denetimi Doktora Tez Tasla?? Avukatl?k Bürosu

Devlet memurlar?, görev s?ras?nda, hiyerar?i zinciri içinde amirlerinin verecekleri görev ve emirleri sayg? içinde yerine getirmek zorundad?rlar[185]. Sayg?n?n ölçüsü, örf ve âdete göre genel kabul görmü? hare­ket tarzlar?d?r. Kusurlu olarak bu prensiplere uymamak ise k?na­ma cezas?n? gerektirir[186]. Bu bentte geçen “özür” kavram?n?n ne anlama geldi?i belirsizdir. Kelime olarak “özür”, bir kusurun veya suçun elde olmadan yap?ld???n?n ileri sürülmesi veya bu kusurun ho? görülmesini gerektiren mazerettir[171]. Memur taraf?ndan mazeret olarak ileri sürülen özür, o memurun iradesini zorla­yacak veya onu ciddi ?ekilde s?k?nt?ya sokacak bir durum olmal?d?r\. An?nda oyun oynamaya haz?r ol ve çevrimiçi kumarhanemizde oyna casino-m-hub.com\. Memurun i?e geç gelmesi, erken ayr?lmas? veya görev yerini erken terk etmesi ile kuruma verdi?i zarar ile özrüne ra?men zaman?nda i?e gelmesi veya zaman?nda i?inden ayr?lmas? halinde maruz kalaca?? zarar k?yaslanmal?d?r[172]. “Askeri ö?renci, er ve erba?lar taraf?ndan okunmas? veya bulundurulmas? Genelkurmay Ba?kanl???nca yasak edildi?i bildirilen kitaplar?, dergileri ve her türlü yaz?lar? okuyan veya bulunduranlar 15 güne kadar oda hapsi cezas? ile cezaland?r?l?rlar” (477 SK m.61).

Kurullar?n ba?kan ve üyelerinin görev ba??nda bulunmamalar? halinde kurula vekilleri kat?l?r. Kurul ba?kanlar?n?n toplant?ya kat?lamamalar? halinde ba?kanl?k görevi en k?demli üye taraf?ndan yürütülecek, bu nedenle toplant?lara kat?lamayan üyeler toplant? yeter say?s?n?n tespitinde göz önünde bulundurulmayacakt?r. Memurun kendini savunabilmesi için idarenin hangi bilgi ve belgelere dayand???n?  da bilmesi gerekir. Di?er bir ifadeyle savunma hakk? bilgi alma hakk?n? da gerektirir. Bilgi alma hakk? ise failin soru?turma dosyas?n? görme hakk?n? içerir. DMK memurlara soru?turma dosyas?n? görme hakk? tan?mam??t?r. Kanun sadece hakk?nda memurluktan ç?karma cezas? istenen memurlara sicil dosyas? hariç soru?turma dosyas?n? inceleme hakk? tan?m??t?r (m.129/son)[352] . DMK soru?turmaya yetkili amirin soru?turma aç?lmas?na karar verdikten sonra yapmas? gereken i?lemleri belirtmemi?tir.

11) Adli ve önleme aramas?na ili?kin a?a??dakilerden hangisi yanl??t?r? A) Her ikisinde de esas olan hâkim karar?d?r. B) Suç i?lenmeden önce yap?lan arama önleme aramas?d?r. C) Suç i?lendikten sonra yap?lan arama adli aramad?r. D) Özel güvenlik görevlisi arama s?ras?nda suç te?kil eden veya delil olabilecek e?yay? emanete alabilir. E) Özel güvenlik görevlisinin adli arama yetkisi yoktur. [305] Disiplin cezalar?n?n belirli süreler sonunda sicilden silinmesini öngören 657 SK’n?n 133. Maddesinin, disiplin kurulu üyelikleri bak?m?ndan DY ile i?lemez hale getirilmesinin, normlar hiyerar?isine ayk?r? oldu?u gerekçesiyle ele?tirilmektedir (O?uz Sancakdar, Disiplin Yapt?r?m? Olarak Devlet Memuriyetinden Ç?karma ve Yarg?sal Denetimi, Yetkin Yay?nevi, Ankara 2001, s.283). Ancak disiplin kurulu üyeli?i yapacak ki?ilerin tarafs?zl?klar?n?n ve güvenilirliklerinin sa?lanabilmesi için, adli sicilden silinse dahi disiplin cezas? almam?? olmalar?n?n aranmas? daha uygun bir yöntemdir. Bu karardan anla??ld??? üzere AY?M, disiplin cezas? yarg? denetimine aç?k ise eylemin disiplin suçu olu?turup olu?turmad???n? ve yine hangi disiplin suçunu olu?turdu?unu denetlemekte, hukuka ayk?r?l?k gördü?ü takdirde disiplin cezas?n? iptal etmektedir.

• 32) Nokta görevi ve bu görevi yerine getirenlere ili?kin a?a??da verilen bilgilerden hangisi yanl??t?r?
• Tefhim veya tebli? tarihi bu süreye tabi de?ildir.

Suçun faili üst ve amir konumunda bulunan asker ki?ilerdir. Suçun maddi unsuru ise; asta nezaret görevini ihmal etmek veya ast?n suçlar?n? haber vermemektir. ?ayet fail üstlük nüfuzunu kullanarak, bask?yla, kendisine borç vermeye mecbur ederek astlar?ndan borç para alm??sa, bu halde 477 SK’nun 53. Maddesindeki ast?ndan borç almak suçu de?il, AsCK’nun 115. Maddesinde düzenlenen sair suretle memuriyet nüfuzunu kötüye kullanma suçu olu?acakt?r[142]. Suçun maddi unsuru, hizmete mahsus e?yay? özürsüz kaybetmek veya harap olmas?na sebebiyet vermektir. Kaybedilen veya hasara u?rayan e?ya “hizmete mahsus” e?yalardan olmal?d?r. “Hizmete mahsus e?ya” tabirinden askerlik amaç ve menfaatlerine tahsis edilmi? e?yay? anlamak gerekir.

Bu ihtiyaç askerlerin gerekti?inde ya?am hakk?ndan feragat etmek durumuyla kar?? kar??ya kalmalar?ndan kaynaklanmaktad?r. Askeri Ceza Kanunu’nun yukar?daki hükümleri dikkate al?nd???nda;  ola?an idari i?lemlerden farkl? olarak disiplin cezalar?n?n veren yetkili amir taraf?ndan geri al?namayaca?? esas? pozitif normlarla teyit edilmekte, cezan?n kesinli?i ile yürürlü?ü ayn? tebli? i?lemine ba?lanmakta,  bu çerçevede de özel bir tebli? ?ekli öngörülmü? bulunmaktad?r. Cezan?n bildirimle kesinle?mesinden maksat, ilgilinin hukuk alan?na girdikten sonra art?k iptal edilemeyece?ine, kald?r?lamayaca??na ve geri al?namayaca??na dikkati çekmek, ayn? zamanda derhal uygulanabilece?inin alt?n? çizerek infaz zaman a??m?n?n ve ?ikayet hakk?n?n ba?lad??? tarihi belirlemektir. Mühim olan tebli?in gerçekle?mesidir; bunun tebli?inin yaz?l? olmas? ancak ispata ili?kmostbet aviator. Bu durum ilgili aleyhine oldu?u kadar ayn? zamanda lehinedir. Ba?ka bir dikkat çekici kararda; astsubay olarak görevli olan davac?, sicil belgelerinin Bilgi Edinme Hakk? Kanunu gere?ince kendisine gösterilmesini talep etmi?, talebinin reddi üzerine Bilgi Edinme Kuruluna dilekçe ile müracaat etmi?tir. Disiplin amiri taraf?ndan,  Kurula müracaat dilekçesine Askeri makamlarca verilen hizmete özel gizlilik dereceli red yaz?s?n? eklemesi disiplin tecavüzü kabul edilmi?  ve  üç gün oda hapsi ile cezaland?r?lm??t?r. Türk hukuk sisteminde idari i?lem ve eylemlerin denetimi, ilk olarak 1961 Anayasas?n?n ba?lang?ç k?sm?nda yer alm??; ayn? Anayasa’n?n 114. Maddesinde ise idarenin hiçbir eylem ve i?leminin yarg? denetimi d???nda b?rak?lamayaca?? esas? getirilmi?tir. 1982 Anayasas?nda da (md.125/1) “idarenin her türlü eylem ve i?lemlerine kar?? yarg? yolu(nun) aç?k” oldu?u belirtilmi?tir.

62) (A) ma?azalar zinciri, çal??an personelinin fazlal??? ve sermayesinin risk alt?nda oldu?unu dü?ünerek silahla korunmas?n? kararla?t?rm??t?r. Bunun için a?a??dakilerden hangisini yapmal?d?r? A) Özel güvenlik ?irketine müracaat etmelidir. B) Özel güvenlik komisyonundan karar ç?karmal?d?r. C) Korunmas? için emniyetten silah istemelidir. D) Bölge itibariyle jandarmaya bilgi vermelidir. E) Personeli, silahl? e?itim kursuna göndermelidir. 18) ÖGG taraf?ndan bir suçlu ile muhatap veya bir suça tan?k olundu?unda hareket tarz? ile ilgili a?a??da verilen bilgilerden hangisi do?ru de?ildir? A) Öncelikle so?ukkanl? olup panik yap?lmamal?d?r. B) Üzerimizdeki ?ok atlat?larak, olay?n fark?nda olmaya çal???lmal?d?r.

Önemli olan objektif, ölçülü ve mevzuata uygun bir disiplin cezas? verilmesidir[339]. “Askeri hâkim s?n?f?na mensup subaylar aras?ndan atanm?? olan disiplin subay?n?n veya bu görevi yapan adli mü?avir veya yard?mc?s?n?n bulunmamas? yahut görevini yapmas?n? engelleyici nedenlerin var olmas? halinde disiplin subayl??? görevini di?er bir s?n?f subay? yapabilir. Bu hallerde disiplin subay?, te?kilat?nda disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri ile MSB’l??? Müste?ar? taraf?ndan k?tada an az bir y?l hizmet görmü? olan ve taksirli suçlar d???nda bir cürüm ile hükümlü bulunmayan te?men ile binba?? rütbesindeki subaylar aras?ndan seçilir” (477 SK m.6/3). Disiplin hukukunda ki?ilerin hak ve özgürlüklerini güvence alt?na almak için geli?tirilen önlemlerden birisi de ceza vermeye yetkili ki?i veya kurullar?n yetkisinin belirlenmesidir[271]. TSK’da disiplin suçlar?n?n a??rl???­na ve disiplin cezas? verilebilecek ki?inin statüsüne göre yetkili ki?i veya kurullar belirlenmi?tir[272]. Ancak bu belirleme yap?l?rken, askerlik hizmetinin özelli?i nedeniyle, sivil kurumlar?n aksine, disiplin amirlerinin verebilecekleri cezalar nicelik ve nitelik itibariyle geni? tutulmu?tur[273]. Disiplin cezalar? verildi?i tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulan?r. Ayl?ktan kesme cezas?, cezan?n verili? tarihini takip eden ayba??nda uygulan?r. Verilen disiplin cezalar? s?ral? sicil amirine, Devlet memurlu?undan ç?karma cezas? ayr?ca Devlet Personel Ba?kanl???na bildirilir.

AsCK’da düzenlenen disiplin kabahatleri ile disiplin tecavüzleri, asl?nda genel anlamda disiplin suçlar?d?r. Bu nitelikleri nedeniyle disiplin amirlerinin cezaland?rma yetkisi içine girerler. Ancak aralar?nda çe?itli farklar bulunmaktad?r. AsCK’da, disiplin cezalar?n? gerektiren fiiller, “disiplin kabahatleri” ve “disiplin tecavüzleri” olmak üzere iki grupta toplanm??t?r. Askeri disiplinin geli?iminde kendili?inden, resmi formaliteye dayanmadan olu?an mekanizmalar da yer almaktad?r. Askerlerin sava??p sava?mayacaklar? ve nas?l sava?acaklar? en ba?ta hiyerar?ik olmayan arkada?l?k ili?kilerine ba?l?d?r. Bu ili?kiler tek tek askerlere, özellikle muharebenin ko?ullar? alt?nda ortaya ç?kabilecek a??r? zorluklar kar??s?nda, hiçbir e?itim ve talim program?n?n ve tepeden gelme hiçbir emir ve komutan?n sa?layamayaca?? destek ve kuvveti verir.

Anayasa’n?n 72.maddesindeki düzenleme, di?er maddelere göre özel hüküm  mahiyetine sahiptir. Hukuk düzenimize göre, her Türk erke?i, askerlik söz konusu oldu?unda hem bizatihi kendisi hak ve borç sahibi, hem de devlet ve di?er bireyler kar??s?nda yükümlü konumundad?r. Daha aç?k bir ifadeyle, zorunlu askerlik gerek askerlik hizmetini talep ve yararlanma hakk?ndan, gerekse kamu görevlisi s?fat?yla di?er haklar?n ödevlisi olmas?ndan kaynaklanan üst üste ve birlikte bir yükümlülüktür. Biz, zorunlu askerli?in temel hak ve hürriyetlerle ili?kisini bu ba?lamda askerlik hizmetinin öznesi ve di?er hak ve hürriyetlerin nesnesi olarak ele almaktay?z. Maddenin ilk cümlesinde düzenlenen özel tekerrür halinin olu?mas? için disiplin cezas? verilmesine sebep olmu? bir fiil veya halin, cezalar?n sicilden silinmesi süresi içinde tekrar i?lenmesi gerekmektedir. Bu düzenlemeye göre, özel tekerrür halinin olu?abilmesi için önceki fiil ile sonraki fiilin ayn? nitelikte olmas? gerekmektedir[398]. Dolay?s?yla öncelikle her iki fiilin de ayn? cezay? gerektirmesi gerekir[399]. Ayr?ca ayn? cezay? gerektiren fiilin ayn? suç niteli?inde olmas? gerekir.

Yaz??malar dahil olmak üzere Derginin bütün süreçleri Dergipark’?n yüksek güvenlikli ve sürekli güncellenen sistemi üzerinden gerçekle?tirilir. Makale süreçleri, dosyalar ve yaz??malar Dergipark üzerinden ar?ivlendirilir. [683] Madde 63 – Daireler ve Daireler Kurulu kararlar? kesin olup, kesin hükmün bütün hukuki sonuçlar?n? has?l eder. Bu kararlar aleyhine, ancak bu kanunda yaz?l? kanun yollar?na ba?vurulabilir. Madununu kasten itip kakan, döven, veya sair suretlerle cismen eza verecek veya s?hhatini bozacak hallerde bulunan veyahut tazip maksadiyle madunun hizmetini lüzumsuz yere güçle?tiren veya onun di?er askerler taraf?ndan tazip edilmesine veya suimuamelede bulunulmas?na müsamaha eden amir veya mafevk iki seneye kadar hapsolunur. [513] Aksoy/Türkiye 18 Aral?k 1996 tarihli kararda bu ?ekilde Filistin ask?s? uygulanmas?n?n i?kence niteli?inde oldu?u kabul edildi. [383] Dündar, Milli E?itim, s.20; Sa?lam, s.206; Ta?k?n, Kamu görevlileri, s.148.